Zastrzeżenie znaku towarowego w Polsce polega na zgłoszeniu oznaczenia do Urzędu Patentowego RP. Zanim urząd przyzna prawo ochronne, sprawdzi zgłoszenie, opublikuje je w Biuletynie Urzędu Patentowego i odczeka 3 miesiące na ewentualne sprzeciwy. Najważniejsze działania przed złożeniem wniosku to badanie podobieństwa znaku oraz prawidłowy wybór klas towarów i usług.
Co daje rejestracja znaku towarowego?
Znak towarowy może obejmować nazwę, logo, literę, cyfrę, kolor, formę przestrzenną albo dźwięk, o ile oznaczenie pozwala odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorstwa od oferty innych podmiotów. Rejestracja nie chroni jednak marki w oderwaniu od zakresu zgłoszenia. Prawo ochronne obejmuje konkretny znak oraz wskazane w zgłoszeniu towary i usługi.
Po pozytywnym zakończeniu postępowania uzyskujesz wyłączne prawo do używania oznaczenia w określonym zakresie na terytorium Polski. Prawo ochronne trwa 10 lat od daty zgłoszenia i może być przedłużane na kolejne okresy. Dopiero po uzyskaniu prawa ochronnego możesz posługiwać się symbolem ® w odniesieniu do zarejestrowanego znaku.
Co zrobić przed wysłaniem wniosku?
Nie zaczynaj od wypełnienia formularza. Najpierw sprawdź, czy identyczny lub podobny znak nie korzysta już z ochrony. Samo znalezienie innej nazwy nie przesądza jeszcze o kolizji. Znaczenie ma także podobieństwo brzmienia, wyglądu i znaczenia oraz podobieństwo towarów lub usług.
Badanie baz nie daje gwarancji rejestracji, ale zmniejsza ryzyko sprzeciwu i odmowy. Przed zgłoszeniem sprawdź co najmniej:
- e-Wyszukiwarkę znaków towarowych UPRP w systemie PUEUP
- TMview, obejmującą dane z wielu urzędów własności intelektualnej
- Global Brand Database prowadzoną przez Światową Organizację Własności Intelektualnej
- Madrid Monitor dla znaków międzynarodowych oraz eSearch plus dla znaków unijnych
Następnie przygotuj wykaz towarów i usług. Służy do tego Klasyfikacja nicejska, która obejmuje 45 klas, w tym 34 klasy towarów i 11 klas usług. Wykaz możesz opracować przy użyciu narzędzia TMclass. Liczba wybranych klas wpływa zarówno na zakres ochrony, jak i na wysokość opłat.
Nie wybieraj klas wyłącznie na zapas. Zbyt wąski wykaz może pozostawić ważny obszar działalności bez ochrony, a zbyt szeroki zwiększy koszty. Urząd może też odmówić ochrony oznaczeniu, które jest opisowe, nie ma zdolności odróżniającej, wprowadza odbiorców w błąd albo narusza inne ustawowe przeszkody rejestracji.
Jak zastrzec znak towarowy krok po kroku?
- Określ rodzaj i postać znaku – zdecyduj, czy zgłaszasz nazwę, logo, znak słowno-graficzny, kolor, formę przestrzenną, dźwięk lub inne oznaczenie. Jedno zgłoszenie dotyczy konkretnej postaci znaku.
- Przygotuj wykaz towarów i usług – przyporządkuj działalność do klas Klasyfikacji nicejskiej i opisz towary lub usługi możliwie precyzyjnie.
- Złóż wniosek do UPRP – zgłoszenie możesz przesłać elektronicznie przez PUEUP, pocztą albo złożyć w urzędzie. Zgłoszenie elektroniczne jest tańsze i zwykle wygodniejsze. Dołącz przedstawienie znaku oraz wymagane dokumenty.
- Wnieś opłatę za zgłoszenie – opłata zależy od sposobu zgłoszenia i liczby klas. Brak zapłaty w terminie może doprowadzić do umorzenia postępowania.
- Przejdź badanie formalne – UPRP sprawdzi, czy wniosek zawiera wymagane elementy i czy opłata została wniesiona. Jeśli pojawią się braki, urząd wezwie do ich uzupełnienia.
- Oczekuj badania merytorycznego – urząd oceni między innymi, czy znak ma zdolność odróżniającą i czy nie zachodzą bezwzględne przeszkody udzielenia prawa ochronnego.
- Sprawdź publikację w BUP – jeśli nie zostaną stwierdzone przeszkody, zgłoszenie zostanie ogłoszone w Biuletynie Urzędu Patentowego. Od ogłoszenia biegnie trzymiesięczny okres sprzeciwowy.
- Reaguj na korespondencję i sprzeciwy – osoba trzecia może zakwestionować zgłoszenie, zwłaszcza gdy uważa, że znak jest podobny do jej wcześniejszego oznaczenia.
- Opłać udzielenie prawa ochronnego – po pozytywnej decyzji trzeba uiścić opłatę za pierwszy okres ochrony oraz publikację informacji o przyznaniu prawa, zgodnie z wezwaniem urzędu.
- Odbierz świadectwo ochronne – po uprawomocnieniu decyzji UPRP wpisze znak do rejestru, opublikuje informację w Wiadomościach Urzędu Patentowego i wyda świadectwo ochronne.
Przed wysłaniem formularza sprawdź kompletność dokumentów:
- Klasyfikacja – wybrane klasy odpowiadają faktycznej lub planowanej działalności.
- Bazy znaków – przeprowadzono wyszukiwanie identycznych i podobnych oznaczeń.
- Przedstawienie znaku – przygotowano plik graficzny albo inną wymaganą formę prezentacji oznaczenia.
- Opłaty – zabezpieczono środki na zgłoszenie i kolejne opłaty wymagane po decyzji.
Uwaga: błędny wybór klas może spowodować brak ochrony w istotnym obszarze albo niepotrzebne koszty. Zakresu wykazu towarów i usług nie można po zgłoszeniu dowolnie rozszerzyć, dlatego ten element trzeba sprawdzić przed wysłaniem wniosku.
Ile kosztuje zastrzeżenie znaku towarowego?
Podane niżej stawki wynikają z przekazanych danych dotyczących opłat UPRP. Ostateczna kwota zależy od liczby klas oraz etapu postępowania.
| Typ opłaty | Zgłoszenie elektroniczne | Zgłoszenie papierowe |
|---|---|---|
| Zgłoszenie w jednej klasie | 400 zł | 450 zł |
| Każda kolejna klasa | 120 zł | 120 zł |
| Publikacja informacji o udzieleniu prawa | 90 zł | 90 zł |
Po wydaniu decyzji opłata za pierwszy okres ochrony jest naliczana według liczby klas. W przekazanych informacjach wskazano stawkę 400 zł za każdą klasę. Jeżeli korzystasz z pełnomocnika, może pojawić się także opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Rzecznik patentowy nie jest wymagany, ale przy skomplikowanym znaku albo ryzyku sprzeciwu może ograniczyć ryzyko błędów.
Jak długo trwa postępowanie i co zrobić przy odmowie?
Przy prawidłowym zgłoszeniu i braku sprzeciwu uzyskanie prawa ochronnego trwa zwykle około 6 miesięcy. W trybie Fast Track, dostępnym dla wybranych prawidłowych zgłoszeń elektronicznych, termin może wynosić około 5 miesięcy. Czas postępowania wydłuży się, jeśli urząd wezwie do uzupełnienia braków albo wpłynie sprzeciw.
Od decyzji lub postanowienia UPRP można złożyć umotywowany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku decyzji termin wynosi 2 miesiące od jej doręczenia, a w przypadku postanowienia – miesiąc. Niezależnie od tego stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W sprawie dotyczącej nietypowego oznaczenia, wielu klas, wcześniejszych podobnych znaków albo sprzeciwu konkurenta warto skonsultować się z rzecznikiem patentowym, adwokatem lub radcą prawnym. Pełnomocnik nie jest obowiązkowy, lecz może pomóc ocenić ryzyko i przygotować odpowiedź na zarzuty.
Jeżeli planujesz ochronę na całym rynku Unii Europejskiej, alternatywą dla krajowego zgłoszenia jest rejestracja znaku unijnego w EUIPO. Wymaga ona odrębnej procedury i opłat, ale jedno prawo obejmuje państwa członkowskie Unii Europejskiej.
Po rejestracji monitoruj rynek, reaguj na możliwe naruszenia i pilnuj terminu przedłużenia ochrony. Samo uzyskanie prawa nie powoduje automatycznego działania przeciwko każdemu późniejszemu zgłoszeniu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Przed zgłoszeniem warto sprawdzić aktualne informacje i stawki na stronie Urzędu Patentowego RP.