Strona główna
Podatki i składki
Jak działa ulga na start? Wszystko, co musisz wiedzieć

Jak działa ulga na start? Wszystko, co musisz wiedzieć

Dokumenty i pieniądze na biurku

Ulga na start pozwala przez sześć pełnych miesięcy nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne, ale nie zwalnia ze składki zdrowotnej. W tym czasie nie odkładasz środków na emeryturę ani rentę i nie masz ochrony z ubezpieczenia chorobowego oraz wypadkowego.

Kto może skorzystać z Ulgi na start?

Z preferencji mogą skorzystać osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych. Warunkiem jest rozpoczęcie działalności po raz pierwszy albo ponowne jej podjęcie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia wcześniejszej działalności.

Nie możesz też wykonywać na rzecz byłego pracodawcy czynności odpowiadających pracy, którą wykonywałeś u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Sam fakt współpracy z byłym pracodawcą nie zawsze wyklucza ulgę, decyduje zakres faktycznie wykonywanych usług.

Przed rejestracją sprawdź następujące warunki:

  • prowadzisz działalność jako osoba fizyczna lub wspólnik spółki cywilnej,
  • zakładasz firmę po raz pierwszy albo minęło co najmniej 60 miesięcy od poprzedniej działalności,
  • nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które realizowałeś jako pracownik,
  • nie korzystasz z innego tytułu ubezpieczenia, który zmieniałby sposób zgłoszenia do ZUS.

Krótka lista kontrolna przed wyborem ulgi wygląda więc tak:

  • Pierwsza działalność – zakładasz firmę po raz pierwszy albo po wymaganej przerwie.
  • Pięć lat przerwy – od zawieszenia lub zakończenia poprzedniej firmy minęło co najmniej 60 miesięcy.
  • Brak zakazanej współpracy – nie świadczysz byłemu pracodawcy usług odpowiadających wcześniejszej pracy na etacie.
  • Świadoma decyzja – akceptujesz brak ochrony wynikającej z nieopłacania składek społecznych.

Rolnik lub domownik może podlegać szczególnym zasadom związanym z KRUS. Jeżeli nie spełnia warunków dalszego ubezpieczenia w KRUS, może podlegać ZUS i korzystać z Ulgi na start na zasadach ogólnych.

Jak zgłosić ulgę do ZUS?

Ulga nie wymaga uzyskania odrębnej decyzji administracyjnej. Trzeba jednak prawidłowo zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego w ciągu siedmiu dni od rozpoczęcia działalności. Procedura wygląda następująco:

  1. Zarejestruj działalność w CEIDG i wskaż, że chcesz korzystać z Ulgi na start.
  2. Zgłoś się do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA, korzystając z kodu rozpoczynającego się od 05 40.
  3. Dobierz dwie ostatnie cyfry kodu zgodnie z informacją o prawie do emerytury lub renty oraz stopniu niepełnosprawności.
  4. Składaj dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA i opłacaj należną składkę zdrowotną.

Najczęściej stosowany kod dla osoby, która nie ma prawa do emerytury ani renty i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, to 05 40 00. Inne warianty zależą od indywidualnej sytuacji.

Sytuacja przedsiębiorcy Początek kodu Znaczenie
Brak emerytury, renty i orzeczenia o niepełnosprawności 05 40 00 Zgłoszenie wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego
Ustalone prawo do emerytury lub renty 05 40 XX Ostatnie cyfry zależą od rodzaju świadczenia
Orzeczenie o niepełnosprawności 05 40 XX Ostatnia cyfra zależy od stopnia niepełnosprawności

Jeżeli zgłaszasz członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, służy do tego formularz ZUS ZCNA. Za taką osobę nie opłacasz dodatkowej składki.

Co obejmuje Ulga na start?

Przez okres ulgi nie podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia firmy. Dotyczy to składek emerytalnej, rentowych i wypadkowej, a także składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Ulga obejmuje sześć pełnych miesięcy. Jeżeli rozpoczniesz działalność pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc liczy się jako pierwszy. Gdy firma zacznie działać w trakcie miesiąca, okres ulgi rozpoczyna się od kolejnego miesiąca. Zawieszenie działalności nie zatrzymuje biegu tego okresu.

Co płacisz, a czego nie?

Najważniejsze rozróżnienie dotyczy składek społecznych i zdrowotnej. Brak pierwszej grupy nie oznacza braku obowiązków wobec ZUS.

Rodzaj składki Czy płacisz w trakcie ulgi? Uwagi
Emerytalna Nie Okres nie powiększa stażu emerytalnego ani przyszłej emerytury
Rentowe i wypadkowa Nie Brak ochrony z tych ubezpieczeń z tytułu działalności
Zdrowotna Tak Jej wysokość zależy od formy opodatkowania i podstawy wymiaru
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy Nie Brak obowiązku opłacania za przedsiębiorcę korzystającego z ulgi

Składka zdrowotna zależy między innymi od wybranej formy opodatkowania oraz dochodu lub przychodu. Przy skali podatkowej podstawowa stawka wynosi 9% podstawy, a przy podatku liniowym 4,9% podstawy, z uwzględnieniem obowiązujących zasad minimalnej składki. Na ryczałcie wysokość zależy od przedziału przychodów. Konkretne kwoty zmieniają się wraz z przepisami i parametrami na dany rok.

Po zakończeniu Ulgi na start możesz przejść na preferencyjną podstawę składek społecznych przez kolejne 24 miesiące, o ile nadal spełniasz warunki. Trzeba wtedy wyrejestrować się z kodu 05 40 na formularzu ZUS ZWUA i zgłosić do ubezpieczeń społecznych na ZUS ZUA, zwykle z kodem rozpoczynającym się od 05 70. Nie następuje to bez żadnych formalności.

Jakie są konsekwencje korzystania z ulgi?

Oszczędność w pierwszych miesiącach działalności oznacza jednocześnie rezygnację z ochrony, którą zapewniają składki społeczne. W okresie Ulgi na start:

  • nie otrzymasz zasiłku chorobowego ani świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu choroby,
  • nie otrzymasz zasiłku macierzyńskiego ani opiekuńczego,
  • nie otrzymasz świadczeń związanych z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową z ubezpieczenia wypadkowego,
  • okres ulgi nie zostanie uwzględniony jako okres składkowy przy ustalaniu prawa do emerytury i nie zwiększy jej wysokości.

Jeżeli zachorujesz w czasie ulgi, samo opłacanie składki zdrowotnej nie wystarczy do uzyskania zasiłku chorobowego. Ta składka daje dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, ale nie zastępuje ubezpieczenia chorobowego. Podobnie narodziny dziecka w tym okresie nie tworzą prawa do zasiłku macierzyńskiego z działalności.

Osoby planujące macierzyństwo, często chorujące albo wykonujące pracę obarczoną ryzykiem wypadku powinny przed wyborem ulgi rozważyć, czy krótkoterminowa oszczędność nie będzie mniejsza niż utracone świadczenia.

Możesz zrezygnować z ulgi przed upływem sześciu miesięcy i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych. Po takiej rezygnacji nie wrócisz do Ulgi na start w ramach tej samej działalności. Kolejna możliwość skorzystania z preferencji pojawia się dopiero po spełnieniu warunku 60 miesięcy.

Ulga na start jest więc rozwiązaniem dla przedsiębiorcy, który chce ograniczyć koszty początku działalności i może zaakceptować brak świadczeń społecznych. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa, a sześć miesięcy ulgi nie buduje stażu emerytalnego ani ochrony chorobowej.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani ubezpieczeniowej. Przed podjęciem decyzji sprawdź aktualne zasady w ZUS lub skonsultuj swoją sytuację ze specjalistą.

Redakcja biznestube.pl

Biznestube.pl to portal dla przedsiębiorców i osób, które dopiero planują własny biznes. Piszemy o tym, z czym na co dzień mierzy się każdy, kto prowadzi firmę: zakładaniu działalności, finansach i podatkach, marketingu, sprzedaży, zarządzaniu zespołem, kadrach oraz prawie w biznesie.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?