Nie, zawieszona firma co do zasady nie płaci składek ZUS. Warunek jest jeden: zawieszenie musi obejmować pełny miesiąc kalendarzowy. Jeżeli działalność zostanie zawieszona w trakcie miesiąca, składki społeczne rozlicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy, ale składkę zdrowotną trzeba opłacić w pełnej wysokości za ten miesiąc.
Jak rozliczyć ZUS przy zawieszeniu działalności?
O obowiązku zapłaty decyduje data rozpoczęcia i zakończenia zawieszenia wskazana w CEIDG. Za każdy pełny miesiąc, w którym firma pozostaje zawieszona, przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom z tytułu działalności i nie opłaca składek do ZUS.
Inaczej wygląda miesiąc, w którym zawieszenie zaczyna się albo kończy w jego trakcie. Składki społeczne, czyli między innymi emerytalna, rentowa i wypadkowa, oblicza się wtedy proporcjonalnie do liczby dni, w których działalność była aktywna. Składka zdrowotna nie jest dzielona na dni – za taki miesiąc należy zapłacić ją w pełnej wysokości.
| Sytuacja | Składki społeczne | Składka zdrowotna |
|---|---|---|
| Pełny miesiąc zawieszenia | Brak obowiązku zapłaty | Brak obowiązku zapłaty |
| Zawieszenie rozpoczęte w trakcie miesiąca | Kwota proporcjonalna do dni aktywności firmy | Pełna składka za miesiąc |
| Wznowienie działalności w trakcie miesiąca | Kwota proporcjonalna do dni aktywności firmy | Pełna składka za miesiąc |
Przykładowo, jeśli zawiesisz działalność 15. dnia miesiąca, zapłacisz składki społeczne za dni od początku miesiąca do dnia poprzedzającego zawieszenie. Składka zdrowotna będzie jednak należna za cały ten miesiąc. Taka sama zasada obowiązuje przy wznowieniu firmy w trakcie miesiąca.
Co dzieje się z ubezpieczeniem zdrowotnym?
Brak składki zdrowotnej w okresie zawieszenia nie oznacza natychmiastowej utraty prawa do świadczeń. Prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej wygasa po 30 dniach od ustania ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli zawieszenie ma trwać dłużej, trzeba zapewnić sobie inny tytuł do ubezpieczenia.
Możliwe rozwiązania to:
- Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy – osoba spełniająca warunki uzyskania statusu bezrobotnego może zostać objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.
- Zgłoszenie jako członek rodziny – na przykład przez ubezpieczonego małżonka, jeżeli spełnione są warunki do takiego zgłoszenia.
- Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne – zawierane z Narodowym Funduszem Zdrowia, gdy nie masz innego tytułu do ubezpieczenia.
- Inny tytuł ubezpieczenia – na przykład umowa o pracę lub umowa zlecenia, jeśli daje obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.
Po upływie 30 dni od ustania ubezpieczenia możesz utracić prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ. Samo zawieszenie firmy nie zapewnia ciągłości ochrony zdrowotnej przez cały okres przerwy, dlatego przed zawieszeniem trwającym dłużej niż miesiąc trzeba sprawdzić, z jakiego tytułu będziesz ubezpieczony.
Jakie formalności trzeba załatwić w ZUS?
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej wystarczy zgłosić zawieszenie w CEIDG. Informacja jest przekazywana do ZUS, który na tej podstawie dokonuje odpowiedniego wyrejestrowania. Nie musisz składać osobnego wniosku o zawieszenie bezpośrednio w ZUS.
Procedura wygląda następująco:
- Złóż wniosek o zawieszenie działalności w CEIDG i wskaż datę rozpoczęcia zawieszenia.
- CEIDG przekaże informację do ZUS.
- ZUS wyrejestruje przedsiębiorcę z ubezpieczeń oraz płatnika składek na podstawie przekazanych danych.
- Po wznowieniu działalności informacja z CEIDG ponownie trafi do ZUS i obowiązek ubezpieczeń zostanie odtworzony.
Nie składasz samodzielnie formularzy ZUS ZWUA ani ZUS ZWPA wyłącznie z powodu zawieszenia jednoosobowej działalności. Odrębne obowiązki mogą dotyczyć pracowników, osób współpracujących albo szczególnych przypadków wskazanych w przepisach.
Wyjątek – zawieszenie z powodu opieki nad dzieckiem
Jeżeli zawieszasz działalność w związku z osobistą opieką nad dzieckiem, możesz ubiegać się o objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, których składki finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS. Nie dzieje się to automatycznie wraz z zawieszeniem firmy. W tym przypadku trzeba zgłosić się do ZUS i złożyć wymagane oświadczenia oraz dokumenty.
Osobne zasady mogą dotyczyć także przedsiębiorców ubezpieczonych w KRUS. Zawieszenie działalności może wtedy zmienić wysokość należnych składek rolniczych, ale nie zawsze oznacza całkowity brak opłat. Przedsiębiorca powinien sprawdzić swoją sytuację bezpośrednio w KRUS.
Najprostsza reguła jest więc taka: pełny miesiąc zawieszenia oznacza brak składek ZUS, natomiast zawieszenie w trakcie miesiąca oznacza proporcjonalne składki społeczne i pełną składkę zdrowotną za ten miesiąc.
Artykuł nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W przypadku nietypowej sytuacji, opieki nad dzieckiem, ubezpieczenia w KRUS lub rozbieżności w dokumentach warto skontaktować się bezpośrednio z ZUS albo doradcą rozliczeniowym.