Mały ZUS Plus to dobrowolna ulga, która pozwala przedsiębiorcy opłacać niższe składki na ubezpieczenia społeczne, obliczane na podstawie dochodu z poprzedniego roku. W 2026 roku można korzystać z niej przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej.
Czym jest Mały ZUS Plus?
Mały ZUS Plus obniża podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Wysokość podstawy zależy od dochodu przedsiębiorcy z poprzedniego roku kalendarzowego, ale musi mieścić się między ustawowym minimum a maksimum.
Składkę zdrowotną opłaca się niezależnie od tej ulgi, na zasadach właściwych dla wybranej formy opodatkowania. Mały ZUS Plus jest dobrowolny. Przedsiębiorca może z niego nie korzystać albo zadeklarować podstawę wyższą od minimalnej, mieszczącą się w ustawowym przedziale.
Kto może skorzystać z ulgi?
Podstawowe warunki dotyczą przychodu i długości prowadzenia działalności w poprzednim roku:
- Przychód z działalności prowadzonej przez cały poprzedni rok nie może przekroczyć 120 000 zł.
- Czas prowadzenia działalności w poprzednim roku musi wynosić co najmniej 60 dni kalendarzowych.
- Przedsiębiorca nie może mieć prawa do składek od preferencyjnej podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia.
- Trzeba uwzględnić limit wykorzystania ulgi, czyli 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności.
Jeżeli działalność była prowadzona tylko przez część poprzedniego roku, limit przychodu ustala się proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia. Wzór wygląda następująco: 120 000 zł dzieli się przez liczbę dni w poprzednim roku, a następnie mnoży przez liczbę dni prowadzenia działalności.
| Kto może skorzystać? | Kto nie może skorzystać? |
|---|---|
| Przedsiębiorca z przychodem do 120 000 zł za pełny poprzedni rok | Przedsiębiorca, który przekroczył limit przychodu albo nie spełnia proporcjonalnego limitu za niepełny rok |
| Osoba prowadząca działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku | Osoba, która prowadziła działalność krócej niż 60 dni |
| Osoba, która wykorzystała mniej niż 36 miesięcy ulgi w ostatnich 60 miesiącach | Osoba, która wykorzystała 36 miesięcy ulgi w danym 60-miesięcznym okresie |
| Przedsiębiorca, który zakończył okres preferencyjnych składek i spełnia pozostałe warunki | Osoba uprawniona jeszcze do składek od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia |
| Przedsiębiorca opodatkowany kartą podatkową, który nie korzystał ze zwolnienia z VAT | Osoba rozliczająca kartę podatkową i jednocześnie korzystająca ze zwolnienia z VAT |
Ulga nie obejmuje między innymi osób, które w poprzednim roku prowadziły działalność jako twórca, artysta, osoba wykonująca wolny zawód albo wspólnik niektórych spółek. Wykluczenie może też dotyczyć przedsiębiorcy wykonującego dla obecnego lub byłego pracodawcy te same czynności, które wykonywał jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku.
Co zmieniło się w 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje zasada 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Każdy miesiąc, w którym działalność była prowadzona przynajmniej przez jeden dzień, liczy się jako pełny miesiąc.
Nowy sposób liczenia dotyczy wszystkich przedsiębiorców. Nie ma znaczenia, czy ktoś korzystał z Małego ZUS Plus przed 2026 rokiem, korzystał z niego w grudniu 2025 roku, czy wcześniej w ogóle nie korzystał z ulgi. Niewykorzystane miesiące z jednego okresu 60-miesięcznego nie przechodzą do kolejnego okresu.
ZUS weryfikuje ten warunek co do zasady w styczniu albo w pierwszym miesiącu prowadzenia działalności w danym roku, a także po zakończeniu okresu preferencyjnych składek. Jeżeli przedsiębiorca wykorzysta pełne 36 miesięcy przed końcem okresu 60 miesięcy, do ulgi wróci dopiero w kolejnym okresie.
Jak obliczyć podstawę składek?
Podstawę składek na 2026 rok ustala się na podstawie dochodu z działalności uzyskanego w 2025 roku. Obliczenie składa się z kilku etapów:
- Ustal roczny dochód z działalności gospodarczej za 2025 rok. Jeżeli składki społeczne własne lub osób współpracujących zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, powiększ dochód o te kwoty.
- Podziel roczny dochód przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności w 2025 roku i pomnóż wynik przez 30. Otrzymasz przeciętny miesięczny dochód.
- Pomnóż przeciętny miesięczny dochód przez współczynnik 0,5. Wynik zaokrąglij do pełnych groszy zgodnie z zasadami wskazanymi przez ZUS.
- Porównaj otrzymaną kwotę z dolną i górną granicą podstawy obowiązującą w 2026 roku.
W przypadku karty podatkowej bez zwolnienia z VAT oraz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dochód dla potrzeb ulgi ustala się przez pomnożenie przychodu przez współczynnik 0,5. Sam wynik obliczenia nie może jednak wyjść poza ustawowy przedział:
| Parametr | Wartość w 2026 roku | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dolna granica | 1441,80 zł | 30% minimalnego wynagrodzenia |
| Górna granica | 5652,00 zł | 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego |
| Współczynnik przy ustalaniu podstawy | 0,5 | Stosowany do przeciętnego miesięcznego dochodu |
Jeżeli wynik jest niższy niż 1441,80 zł, podstawą będzie 1441,80 zł. Jeżeli przekracza 5652,00 zł, podstawę ogranicza się do tej górnej kwoty. Od ustalonej podstawy przedsiębiorca oblicza składki społeczne według właściwych stawek.
Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus?
Przy kontynuowaniu działalności i spełnieniu warunków od początku roku dokumenty trzeba przekazać do ZUS najpóźniej 31 stycznia 2026 roku. Procedura obejmuje następujące czynności:
- Wyrejestruj się z dotychczasowym kodem ubezpieczenia na formularzu ZUS ZWUA, jeżeli zmieniasz tytuł ubezpieczenia.
- Zgłoś się do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA z kodem rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92, zależnie od sytuacji ubezpieczeniowej.
- Przekaż za styczeń dokument rozliczeniowy ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II, zawierający dane o przychodzie, dochodzie i formie opodatkowania.
- Zachowaj dokumenty potwierdzające dane wykorzystane do obliczeń, ponieważ ZUS może zażądać ich przedstawienia.
Jeżeli prawo do ulgi powstanie po 31 stycznia, dokumenty zgłoszeniowe należy przekazać w ciągu 7 dni od dnia, w którym przedsiębiorca zaczął spełniać warunki. Taki termin dotyczy między innymi zakończenia okresu preferencyjnych składek oraz wznowienia działalności.
Przy wznowieniu działalności prowadzonej w poprzednim roku zgłoszenie do ubezpieczeń należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia wznowienia. Zgłoszenia można dokonać także online przez zmianę danych firmy w CEIDG, korzystając z profilu zaufanego albo podpisu kwalifikowanego.
Brak zgłoszenia w wymaganym terminie może oznaczać utratę prawa do Małego ZUS Plus przez cały rok. Na żądanie ZUS przedsiębiorca powinien w ciągu 14 dni przedstawić dokumenty potwierdzające przychód, dochód i formę opodatkowania. Jeśli tego nie zrobi, ZUS może ustalić podstawę składek w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Jakie są konsekwencje korzystania z ulgi?
Niższa podstawa składek oznacza niższe obciążenia w bieżącym okresie, ale może też obniżyć przyszłe świadczenia, ponieważ emerytura, renta i świadczenia chorobowe są powiązane z podstawą wymiaru składek.
Przedsiębiorca może zadeklarować podstawę wyższą od minimalnej, nieprzekraczającą 5652 zł w 2026 roku. Może też zrezygnować z ulgi w trakcie roku. Od miesiąca rezygnacji składki społeczne opłaca się na zasadach standardowych.
Mały ZUS Plus opłaca się rozpatrywać nie tylko przez pryzmat bieżącej oszczędności, lecz także potrzebnej ochrony ubezpieczeniowej i wpływu niższych składek na przyszłe świadczenia.
Informacje dotyczące limitów i terminów odnoszą się do zasad obowiązujących w 2026 roku. W indywidualnych przypadkach, zwłaszcza przy kilku tytułach do ubezpieczeń, współpracownikach lub prowadzeniu działalności w formie spółki, sposób rozliczenia może wymagać potwierdzenia w ZUS.