Jak zatrudnić pracownika sezonowego? Poradnik krok po kroku

Podpisywanie dokumentów umowy o pracę

Praca sezonowa nie jest odrębną formą zatrudnienia. To sytuacja, w której firma potrzebuje pracownika przez określony czas, na przykład podczas wakacji, zbiorów, sezonu turystycznego albo zwiększonej sprzedaży. O rodzaju umowy decyduje rzeczywisty sposób wykonywania pracy, a nie jej sezonowy charakter. Najpierw oceń więc, czy pracownik będzie podporządkowany Twoim poleceniom, a dopiero potem wybierz umowę i dopełnij formalności w ZUS, urzędzie skarbowym oraz w zakresie BHP.

Czym jest praca sezonowa w świetle prawa?

Kodeks pracy nie tworzy osobnej kategorii „pracownika sezonowego”. Osoba zatrudniona tylko na lato lub na czas zbiorów ma co do zasady takie same prawa i obowiązki jak pracownik zatrudniony przez cały rok. Sezonowość oznacza jedynie czasowe zapotrzebowanie na pracę, często zależne od pory roku, pogody albo natężenia ruchu klientów.

Pracownika sezonowego możesz zatrudnić bezpośrednio na podstawie umowy o pracę na czas określony, umowy zlecenia albo – w gospodarstwie rolnym i przy czynnościach objętych ustawą – umowy o pomocy przy zbiorach. Możliwe jest także skorzystanie z agencji pracy tymczasowej. Ta ostatnia forma różni się od zwykłej pracy sezonowej tym, że pracownika zatrudnia agencja, a Twoja firma występuje jako pracodawca użytkownik.

Jaką umowę wybrać?

Najważniejsze pytanie brzmi nie „jak krótko potrwa praca?”, lecz „jak będzie wykonywana?”. Jeżeli pracownik ma działać osobiście, w określonym miejscu i czasie, według poleceń przełożonego oraz pod jego bieżącym nadzorem, bezpieczniejsza jest umowa o pracę.

Forma zatrudnienia Podporządkowanie Koszty i obowiązki ZUS
Umowa o pracę na czas określony Pracownik wykonuje pracę osobiście, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, pod jego kierownictwem. Minimalne wynagrodzenie, ewidencja czasu pracy, badania, BHP, urlop proporcjonalny do okresu zatrudnienia. Co do zasady pełne ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zgłoszenie zwykle na ZUS ZUA.
Umowa zlecenia Zleceniobiorca powinien mieć większą samodzielność, a umowa dotyczy wykonywania określonych czynności. Obowiązuje minimalna stawka godzinowa. Zakres badań i BHP zależy od rodzaju oraz warunków pracy. Zależy od statusu zleceniobiorcy, innych tytułów ubezpieczenia i wieku. Zgłoszenie może nastąpić na ZUS ZUA albo ZUS ZZA.
Umowa o pomocy przy zbiorach Dotyczy określonych czynności związanych ze zbiorem, sortowaniem i przygotowaniem płodów rolnych do sprzedaży. Może trwać maksymalnie 90 dni w roku. Nie służy do dowolnych prac rolniczych ani do zastępowania etatu. Podlega odrębnym zasadom ubezpieczeniowym. Trzeba sprawdzić aktualne obowiązki dla konkretnej umowy.

Umowa o dzieło nie jest właściwa do powtarzalnej pracy, takiej jak sprzedaż, kelnerowanie, sprzątanie czy zbieranie owoców. Można ją stosować wtedy, gdy przedmiotem zobowiązania jest konkretny, sprawdzalny rezultat, a nie samo wykonywanie czynności przez określony czas.

Przy umowie zlecenia trzeba stosować minimalną stawkę godzinową. W 2025 r. wynosiła ona 30,50 zł brutto za godzinę. Stawki na 2026 r. są czasowe i przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić ich aktualną wysokość w oficjalnych komunikatach. Sama sezonowość nie zwalnia z obowiązku wypłaty ustawowego minimum.

Uwaga na pozorne zlecenie. Jeżeli osoba zatrudniona w restauracji, magazynie albo zakładzie produkcyjnym pracuje codziennie według grafiku, w wyznaczonym miejscu, wykonuje polecenia kierownika i podlega organizacji pracy firmy, nazwanie umowy „zleceniem” nie przesądza o jej charakterze. Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy. W konsekwencji pracodawca może zostać zobowiązany do wyrównania wynagrodzenia, dodatków za nadgodziny, pracy w nocy i święta, ekwiwalentu za urlop, a także zaległych składek i zaliczek na podatek.

Umowę o pracę na czas określony należy zawrzeć na piśmie najpóźniej przed dopuszczeniem do pracy. To samo rozwiązanie warto stosować przy każdej umowie cywilnoprawnej. Przy umowach sezonowych zawieranych w celu wykonywania pracy o charakterze sezonowym nie stosuje się zwykłego ograniczenia liczby umów terminowych, ale nie oznacza to możliwości obchodzenia przepisów w każdej sytuacji.

Jak zatrudnić pracownika sezonowego krok po kroku?

Przed rozpoczęciem pracy przejdź przez następującą kolejność:

  1. Określ zakres zadań, miejsce pracy, przewidywany okres zatrudnienia i sposób organizacji pracy.
  2. Oceń, czy praca ma cechy stosunku pracy. Jeżeli występuje ścisłe podporządkowanie, wybierz umowę o pracę.
  3. Sprawdź tożsamość kandydata, jego wiek, status ucznia lub studenta oraz – w przypadku cudzoziemca – legalność pobytu i prawo do pracy.
  4. Sporządź i podpisz umowę przed rozpoczęciem pracy, wskazując między innymi rodzaj pracy, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i miejsce wykonywania obowiązków.
  5. Skieruj pracownika na wstępne badania lekarskie, jeżeli wymaga tego rodzaj zatrudnienia i stanowisko.
  6. Przeprowadź szkolenie wstępne BHP, przekaż informacje o ryzyku zawodowym oraz zapewnij odzież, obuwie i środki ochrony, jeśli są potrzebne.
  7. Zgłoś osobę do ZUS w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia. Przy umowie o pracę zasadniczo stosuje się ZUS ZUA, a w niektórych przypadkach przy zleceniu ZUS ZZA.
  8. Ustal sposób naliczania zaliczek na PIT, prowadź dokumentację wypłat i czasu pracy, a po zakończeniu roku przygotuj wymagane informacje podatkowe.

Przy umowie o pracę pracownik sezonowy podlega przepisom o czasie pracy, odpoczynku, wynagrodzeniu, urlopie i dodatkach za pracę w godzinach nadliczbowych, w nocy, niedziele oraz święta. Krótki okres zatrudnienia nie znosi także obowiązków dokumentacyjnych ani wymagań BHP. Jeżeli urlop nie zostanie wykorzystany, może powstać obowiązek wypłaty ekwiwalentu.

Przy umowie zlecenia zasady ubezpieczeń zależą od indywidualnej sytuacji zleceniobiorcy. Uczeń lub student do ukończenia 26. roku życia, który wykonuje zlecenie i nie jest jednocześnie pracownikiem zleceniodawcy, co do zasady nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Ten wyjątek trzeba jednak potwierdzić na podstawie aktualnego statusu i dokumentów.

Jak zatrudnić cudzoziemca do pracy sezonowej?

Przed zatrudnieniem cudzoziemca sprawdź nie tylko jego dokument tożsamości, lecz także podstawę pobytu i prawo do wykonywania konkretnej pracy. Dla obywatela państwa spoza Unii Europejskiej, który ma wykonywać pracę w branży objętej przepisami o pracy sezonowej, może być potrzebne zezwolenie typu S.

Zezwolenie dotyczy między innymi określonych działalności w rolnictwie, ogrodnictwie, zakwaterowaniu i gastronomii. Jest wydawane przez starostę za pośrednictwem powiatowego urzędu pracy na okres nie dłuższy niż 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Aktualną listę działalności i wymagania trzeba sprawdzić przed złożeniem wniosku, ponieważ przepisy wykonawcze mogą się zmieniać.

Podstawowa procedura wygląda następująco:

  • Weryfikacja branży – sprawdź, czy rodzaj działalności i planowane stanowisko mieszczą się w katalogu prac sezonowych.
  • Wniosek elektroniczny – od 1 czerwca 2025 r. wnioski składa się elektronicznie przez portal praca.gov.pl do właściwego powiatowego urzędu pracy.
  • Dokumenty – przygotuj dane pracodawcy, kopię dokumentu podróży cudzoziemca, informacje o wynagrodzeniu, wymiarze czasu pracy, rodzaju umowy i okresie zatrudnienia oraz wymagane oświadczenia.
  • Opłata – przy składaniu wniosku trzeba uiścić opłatę określoną w aktualnych przepisach. W materiałach dotyczących 2026 r. wskazywana jest kwota 100 zł, a pełnomocnictwo może wymagać dodatkowej opłaty skarbowej.
  • Ścieżka krajowa lub zagraniczna – gdy cudzoziemiec przebywa już w Polsce, urząd wydaje zezwolenie po weryfikacji. Gdy dopiero przyjeżdża, urząd może najpierw wpisać wniosek do ewidencji, a zaświadczenie posłuży do uzyskania wizy sezonowej albo potwierdzenia celu wjazdu.
  • Dokumenty przed pracą – przedstaw cudzoziemcowi umowę w języku dla niego zrozumiałym, zawrzyj ją na warunkach zgodnych z zezwoleniem i zachowaj kopię ważnego dokumentu pobytowego.

W prostych sprawach wpis do ewidencji lub rozstrzygnięcie może nastąpić w ciągu 7 dni roboczych. Jeżeli urząd prowadzi postępowanie wyjaśniające, termin może wynieść do 30 dni, a w bardziej złożonych sprawach dłużej. Cudzoziemiec nie może rozpocząć pracy wyłącznie dlatego, że wniosek został złożony. Musi istnieć właściwa podstawa legalnego pobytu i pracy.

Obywatele Ukrainy oraz inne osoby korzystające z odrębnych podstaw legalizacji pobytu lub pracy mogą podlegać innym zasadom. Nie zakładaj automatycznie, że każdy cudzoziemiec wymaga zezwolenia typu S albo że żadne zezwolenie nie jest potrzebne. W sprawach obejmujących kilka podstaw pobytu, zmianę pracodawcy lub pracę na różnych stanowiskach warto skonsultować dokumenty z doradcą do spraw legalizacji zatrudnienia.

Jak zatrudniać młodocianych?

Pracownik młodociany to osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat. Przy umowie o pracę może wykonywać przede wszystkim prace lekkie, które nie zagrażają zdrowiu ani rozwojowi psychofizycznemu i nie utrudniają nauki. Pracodawca powinien mieć wykaz prac lekkich, zaakceptowany przez lekarza medycyny pracy, oraz zapoznać z nim młodocianego.

Sytuacja młodocianego Maksymalny czas pracy Dodatkowe ograniczenia
W okresie zajęć szkolnych Co do zasady do 12 godzin tygodniowo, a w dniu zajęć szkolnych do 2 godzin. Rozkład pracy musi uwzględniać plan zajęć i obowiązek szkolny.
W ferie, osoba w wieku 16–17 lat Do 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Nie wolno planować pracy w porze nocnej ani godzin nadliczbowych.
W ferie, osoba poniżej 16 lat Do 6 godzin na dobę. Obowiązują także pozostałe ograniczenia dotyczące odpoczynku i rodzaju pracy.

Młodocianego nie wolno zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych. Musi mieć co najmniej 14 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę oraz 48 godzin odpoczynku w tygodniu, obejmujących niedzielę. Pracodawca powinien odebrać także pisemne oświadczenie o tym, czy młodociany pracuje u innego pracodawcy, ponieważ limity czasu pracy dotyczą łącznie jego zatrudnienia.

Osoby poniżej 15 lat co do zasady nie mogą zostać zatrudnione na umowę o pracę w zwykłych pracach sezonowych. Wyjątkowe zasady dotyczą aktywności artystycznej, kulturalnej, sportowej lub reklamowej i wymagają zgody przedstawiciela ustawowego oraz zezwolenia właściwego inspektora pracy. Nie należy przenosić tych wyjątków na zbiór owoców, sprzedaż czy pomoc w gastronomii.

Kiedy warto skorzystać z agencji pracy tymczasowej?

Agencja może być użyteczna, gdy potrzebujesz większej grupy osób w krótkim terminie, zatrudnienie powtarza się co sezon albo firma nie ma własnej obsługi kadrowo-płacowej. Pracownika zatrudnia agencja, a Twoja firma ustala zadania i organizuje pracę jako pracodawca użytkownik.

To rozwiązanie zwykle zwiększa koszt jednostkowy, ponieważ do wynagrodzenia i składek dochodzi opłata za usługę agencji. W zamian możesz ograniczyć czas rekrutacji i część obsługi dokumentów. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia z odpowiedzialności. Pracodawca użytkownik przekazuje agencji informacje o stanowisku i wynagrodzeniu, organizuje BHP, ocenia ryzyko zawodowe oraz zapewnia środki ochrony, odzież, obuwie, napoje i posiłki na takich zasadach jak własnym pracownikom.

  • Agencja sprawdzi się przy dużej liczbie osób i krótkim terminie rozpoczęcia pracy.
  • Może ograniczyć obciążenie rekrutacją, naliczaniem wynagrodzeń i obsługą rotacji.
  • Nie usuwa obowiązków dotyczących bezpiecznej organizacji pracy na terenie Twojej firmy.
  • Przed podpisaniem umowy porównaj prowizję agencji z kosztem własnej obsługi kadrowej.

Checklista przed rozpoczęciem pracy

Przed dopuszczeniem pracownika sezonowego do zadań sprawdź, czy masz:

  • Pisemną umowę określającą rodzaj pracy, okres zatrudnienia, wynagrodzenie i wymiar czasu pracy.
  • Potwierdzenie badań lekarskich, jeżeli są wymagane na danym stanowisku.
  • Dokumentację szkolenia BHP i informację o ryzyku zawodowym.
  • Zgłoszenie do ZUS na właściwym formularzu albo udokumentowaną podstawę braku zgłoszenia.
  • Ustalone zasady wypłat, ewidencję godzin i dokumenty potrzebne do rozliczeń PIT.
  • Sprawdzone prawo do pracy cudzoziemca albo dokumenty potwierdzające zezwolenie typu S.
  • Weryfikację ograniczeń wieku i czasu pracy, jeśli zatrudniasz osobę młodocianą.

Wątpliwości dotyczące charakteru umowy, cudzoziemca, młodocianego albo rozliczeń kilku tytułów ubezpieczenia warto wyjaśnić przed rozpoczęciem pracy. Krótki sezon nie zmniejsza odpowiedzialności pracodawcy za legalność zatrudnienia, wynagrodzenie, składki i bezpieczeństwo pracownika.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani kadrowej. Przepisy dotyczące stawek, cudzoziemców i ubezpieczeń zmieniają się, dlatego w przypadku nietypowej sytuacji skonsultuj dokumenty z prawnikiem, doradcą podatkowym lub specjalistą do spraw kadr.

Redakcja biznestube.pl

Biznestube.pl to portal dla przedsiębiorców i osób, które dopiero planują własny biznes. Piszemy o tym, z czym na co dzień mierzy się każdy, kto prowadzi firmę: zakładaniu działalności, finansach i podatkach, marketingu, sprzedaży, zarządzaniu zespołem, kadrach oraz prawie w biznesie.

Wszystkie wpisy tego autora